293 จำนวนผู้เข้าชม
รู้หรือไม่ว่าสารป้องกันกำจัดแมลงบางชนิดมีส่วนช่วยกระตุ้นความต้านทานพืชต่อโรคได้
ผศ.ดร.อุดมศักดิ์ เลิศสุชาตวนิช
ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร ม.เกษตรศาสตร์
สารป้องกันกำจัดแมลง กลุ่ม 4A นีโอนิโคตินอยด์ (Neonicotinoids) เช่น อิมิดาโคลพริด เป็นสารกำจัดแมลงที่เกษตรกรนิยมใช้เพื่อการกำจัดแมลงปากดูดหลายชนิด เช่น เพลี้ยไฟ เพลี้ยแป้ง เพลี้ยจักจั่น และแมลงหวี่ขาว เป็นต้น มีรายงานการวิจัยที่พบว่าสารในกลุ่มนีโอนิโคตินอยด์ เช่น อิมิดาโคลพริด มีผลในการลดการเกิดโรคแคงเกอร์ในพืชตระกูลส้มซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Xanthomonas citri subsp. citri ได้ จากระบบความต้านทานที่เกิดขึ้นทั่วทั้งต้นของพืช Systemic acquired resistance (SAR) ซึ่งเป็นกลไกป้องกันตามธรรมชาติที่ช่วยให้พืชสามารถต้านทานเชื้อโรคหลายชนิดหลังจากได้รับการกระตุ้นครั้งแรกจากเชื้อสาเหตุหรือสารกระตุ้นบางชนิด พืชจะได้รับความสามารถในการต้านทานต่อการเข้าทำลายของเชื้อสาเหตุโรคครั้งต่อไปหลังจากได้รับการกระตุ้นด้วยการติดเชื้อ
โดยทั่วไประบบความต้านทานที่เกิดขึ้นทั่วทั้งต้นของพืช (SAR) ต้องอาศัยโมเลกุลสัญญาณคือ กรดซาลิไซลิก (SA) และสัมพันธ์กับการสะสมของโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค (PR proteins) ซึ่งเชื่อว่ามีบทบาทในการต้านทานโรค SAR สามารถถูกกระตุ้นได้โดยไม่ต้องมีเชื้อโรคผ่านการใช้สารเคมีเหนี่ยวนำ เช่น สาร acibenzolar-S-methyl (ผลิตภัณฑ์มีจำหน่ายทางการค้าของบริษัท Syngenta ยังไม่มีจำหน่ายในประเทศไทย) ซึ่งเป็นสารที่ออกฤทธิ์คล้าย SA สามารถชักนำกลไก SAR ของพืชได้
ส่วนสารอิมิดาโคลพริดเมื่อสลายตัวในพืชจะกลายเป็นสาร 6-chloronicotinic acid ซึ่งเป็นอนุพันธ์ของสาร isonicotinic acid (INA) ที่สามารถกระตุ้น SAR ได้เช่นกัน พบการแสดงออกของยีน PR-2 ในระดับสูงสัมพันธ์กับการลดปริมาณแผลของโรคแคงเกอร์บนใบจากงานทดลอง ทั้งนี้ประสิทธิภาพในการควบคุมโรคแคงเกอร์จะขึ้นอยู่กับอัตรา ความถี่ และระยะเวลาของการใช้
จากข้อมูลข้างต้นเป็นข้อมูลงานวิจัยข้างต้นจะเป็นแนวทางหนึ่งในการใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืช ซึ่งเมื่อใช้สารอิมิดาโคลพริดควรระวังการดื้อยาของแมลง ไม่ใช้ต่อเนื่องกันเป็นเวบานาน ควรต้องหมุนเวียนการใช้สารหรือสลับกับสารกลุ่มอื่นด้วย
อ้างอิง: Graham, J. H., and Myers, M. E. 2011. Soil application of SAR inducers imidacloprid, thiamethoxam, and acibenzolar-S-methyl for citrus canker control in young grapefruit trees. Plant Dis. 95:725-728.
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
-
รู้หรือไม่!! มะม่วง มีอะไรมากกว่าที่คิด
มะม่วงเป็นผลไม้ที่คนไทยคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี ในประเทศไทยมีมะม่วงหลากหลายพันธุ์ แ…
-
2 พลัง กำจัดแมลงศัตรูพืชในสวนมะม่วง
การเปลี่ยนฤดูกาลจากฤดูฝนก็เริ่มจะเข้าสู่ฤดูหนาว ไม้ผลหลายชนิดเริ่มจะสะสมอาหารเพื…

