เคล็ด (ไม่) ลับ เลือกทุเรียนยังไงให้ชัวร์ และเก็บยังไงให้อร่อยนาน

ผศ.ดร.อุดมศักดิ์ เลิศสุชาตวนิช

ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร ม.เกษตรศาสตร์

ช่วงนี้เป็นฤดูกาลของทุเรียนหลายท่านอาจซื้อทุเรียนมารับประทาน ซึ่งมีคำแนะนำในการเลือกซื้อทุเรียนควรมีลักษณะต่างๆ ดังนี้

1. ก้านผลจะแข็งและมีสีเข้ม เมื่อลูบจะรู้สึกสากมือ ก้านผลบริเวณปากปลิงจะบวมโตเห็นรอยต่อชัดเจน

2. สังเกตหนาม ปลายหนามแห้งมีสีน้ำตาลเข้ม เปราะและหักง่าย ดังนั้นเมื่อมองจากด้านบนของผลจะเห็นหนามเป็นสีเข้ม หนามมีลักษณะกว้างออก ร่องหนามห่าง เวลาบีบปลายหนามเข้าหากันจะรู้สึกว่ายืดหยุ่น

3. สังเกตรอยแยกระหว่างพูผลทุเรียนที่แก่จัดจะสังเกตเห็นรอยแยกบนพูได้อย่างชัดเจน ยกเว้นบางพันธุ์ที่ปรากฏไม่เด่นชัด เช่น พันธุ์ก้านยาว

4. การเคาะเปลือกหรือกรีดหนาม เมื่อเคาะเปลือกผลทุเรียนที่แก่จัดจะมีเสียงดังหลวม ๆ เนื่องจากมีช่องว่างระหว่างเปลือกและเนื้อภายในผล

5. หลีกเลี่ยงทุเรียนที่ก้านผลเน่า หนามฉีกมีรอยแผล เปลือกมีบาดแผล หรือมีเศษดินติดที่เปลือก เนื่องจากจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคผลเน่าจากเชื้อสาเหตุต่างๆ ในเวลาต่อมา

อาการของโรคผลเน่าจากเชื้อรา Phytophthora sp. Rhizoctonia sp. และ Lasiodiplodia sp.

ในการเก็บรักษาผลทุเรียนอุณหภูมิจัดเป็นปัจจัยสำคัญในการยืดอายุการเก็บรักษาทุเรียนให้นานขึ้น ซึ่งโดยปกติในสภาพอุณหภูมิ 28–30 องศาเซลเซียส ผลทุเรียนแก่จะสุกภายใน 4–7 วัน การเก็บรักษาที่อุณหภูมิต่ำ 14-15 องศาเซลเซียส ช่วยชะลอการเปลี่ยนแปลงคุณภาพและทำให้เก็บรักษาทุเรียนได้นาน 10-16 วัน

แต่ถ้าเก็บรักษาทุเรียนดิบที่อุณหภูมิต่ำเกินไป ผลทุเรียนอาจเกิดการสะท้านหนาว (chilling injury) ซึ่งจะทำให้ทุเรียนมีอาการได้แก่ ทุเรียนไม่สุก เปลือกเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล เมื่อนำมาเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้องทุเรียนจะแสดงอาการรุนแรงขึ้น เช่น เปลือกปริ หนาม ก้านและปลิงเหี่ยว ผิวเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลคล้ำและเน่าเสียง่าย ความรุนแรงของอาการขึ้นกับอายุการเก็บเกี่ยว ความสุก อุณหภูมิและระยะเวลาการเก็บรักษาในอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสม

นอกจากนี้มีงานการทดลองเก็บรักษาผลทุเรียนหมอนทองอายุ 118 และ 125 วันหลังดอกบาน ที่อุณหภูมิ 13.5 และ 16.5 องศาเซลเซียส พบว่าทุเรียนอายุ 118 วัน เกิดอาการสะท้านหนาวที่อุณหภูมิ 13.5 องศาเซลเซียส แต่เก็บรักษาได้นาน 15 วัน ที่อุณหภูมิ 16.5 องศาเซลเซียส ทุเรียนอายุ 125 วัน เก็บรักษาได้ 15 วันเช่นกันที่อุณหภูมิ 13.5 องศาเซลเซียส แต่ที่ 16.5 องศาเซลเซียส เก็บรักษาได้เพียง 10 วัน ผลการทดลองนี้แสดงให้เห็นถึงผลของอายุทุเรียนต่อการเก็บรักษาในสภาพอุณหภูมิต่ำ

อ้างอิง

https://www.doa.go.th/share/attachment.php?aid=2978

สายชล เกตุษา จริงแท้ ศิริพานิช เจริญ ขุนพรม และ ธีรนุต ร่มโพธิ์ภักดิ์. 2538. การยืดอายุการเก็บรักษาทุเรียนในระดับพาณิชย์: รายงานฉบับสมบูรณ์.