เทคนิคแยกอาการใบไหม้ ใบติด ไหม้แดด รู้แล้วแก้ได้ตรงจุดชัวร์

ผศ.ดร.อุดมศักดิ์ เลิศสุชาตวนิช

ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร ม.เกษตรศาสตร์

ช่วงนี้ชาวสวนทุเรียนส่วนใหญ่ประสบกับปัญหา สภาพอากาศที่มีแสงแดดรุนแรง อุณหภูมิสูง ติดต่อกันหลายวัน ซึ่งสภาพดังกล่าว จะทำให้ทุเรียนมีการป้องกันการสูญเสียน้ำ โดยการปิดปากใบไม่สังเคราะห์แสงและเกิดอาการใบไหม้ (sun burn)ได้ นอกจากนี้ยังมีอาการใบไหม้ของทุเรียนที่อาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆ เช่น จากเชื้อราต่างๆ โดยมีอาการดังต่อไปนี้

ภาพที่ 1 อาการใบไหม้จากแดด จะทำให้เนื้อเยื่อเป็นแผลตายสีน้ำตาลขอบแผลสีเหลือง และสามารถทำให้ใบแห้งตายได้

ภาพที่ 2 อาการใบไหม้จากโรคแอนแทรคโนส อาการเกิดจุดแผลสีน้ำตาลบนใบ หากรุนแรงแผลจะขยายทำให้ใบไหม้เป็นสีน้ำตาล ขอบแผลมีสีน้ำตาลเข้ม บริเวณแผลพบส่วนของเชื้อราเป็นจุดสีดำขนาดเล็กเรียงเป็นวงซ้อนกัน

ภาพที่ 3 อาการใบไหม้จากโรคใบติด ใบจะเริ่มมีจุดฉ่ำน้ำรูปร่างไม่แน่นอน แผลจะขยายใหญ่ขึ้นคล้ายถูกน้ำร้อนลวกเป็นสีน้ำตาลอ่อน และแผลจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อใบเริ่มแก่ขึ้น อาการไหม้อาจจะเกิดที่บริเวณขอบใบด้านปลายใบ กลางใบหรือทั้งใบ ใบที่ถูกเชื้อราทำลายจะมีเส้นใยสีน้ำตาลอ่อน และเส้นใยของเชื้อราสามารถทำลายใบที่อยู่ติดกันได้

ภาพที่ 4 อาการใบไหม้จากโรครากเน่าโคนเน่า พบใบอ่อนมีอาการไหม้สีน้ำตาลดำจากการเข้าทำลายของเชื้อที่ใบ และจะลุกลามไปยังใบอื่นๆ ส่วนมากพบใบที่อยู่ในกิ่งที่ใกล้พื้นดิน

การจัดการผลกระทบของสภาพอากาศร้อนและแล้งต่อทุเรียน

1. วางแผนการจัดการน้ำ โดยคำนึงถึงชนิดเนื้อดินในพื้นที่ปลูก ระยะการเจริญ และขนาดทรงพุ่มของทุเรียน เป็นต้น โดยเฉพาะทุเรียนระยะออกดอกจนระยะติดผลจนถึงผลแก่ การพ่นละอองน้ำภายใต้ทรงพุ่ม เพื่อลดอุณหภูมิ และเพิ่มความชื้นในอากาศให้กับทุเรียน

2. การตัดแต่งส่วนของทุเรียนมีอาการที่ไหม้แดดและแห้งตายออก และการตัดแต่งทรงพุ่มออก เพื่อลดการคายน้ำ

3. การรักษาความชื้นในดิน เช่น การใช้วัสดุคลุมดิน เพื่อลดการระเหยของน้ำจากดิน หรือ การตัดแต่งวัชพืชให้คลุมหน้าดินไว้

4. การให้ธาตุอาหารต่างๆ ที่จะช่วยลดผลกระทบให้ทุเรียน เช่น

- ธาตุโพแทสเซียมและแมกนีเซียมจะช่วยกระตุ้นกระบวนการสังเคราะห์แสงและการลำเลียงแป้งน้ำตาลดีขึ้น โดยพ่นปุ๋ยเคมีสูตร 0-0-50 หรือ 0-0-60 ความเข้มข้นต่ำๆ

- ธาตุแคลเซียมจะช่วยจัดการให้การเปิด-ปิดปากใบเป็นปกติ ทำให้การลำเลียงน้ำอาหารดีขึ้น และมีส่วนสำคัญในการส่งสัญญาณให้พืชปรับตัวต่อสภาพแวดล้อม

- ธาตุสังกะสีซึ่งช่วยให้ฮอร์โมนพืชและระบบเอนไซม์ทำงานเป็นปกติ

5. ส่วนอาการใบไหม้ที่เกิดจากเชื้อราต่างๆ ให้ทำการตัดแต่งส่วนที่เป็นโรคออกและพ่นสารป้องกำจัดตามชนิดของเชื้อรา

เอกสารอ้างอิง

สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร เอกสาร การจัดการการผลิตทุเรียนเพื่อรองรับภัยธรรมชาติ